Wat doet een systeemtherapeut precies
Systeemtherapeuten begeleiden en ondersteunen mensen met problemen die te maken hebben met hun omgeving. Denk aan gezinnen waar veel ruzie is, partners die vastlopen in hun relatie of jongeren met gedragsproblemen. In plaats van alleen te focussen op één persoon, kijkt de systeemtherapeut naar de banden tussen alle betrokkenen. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat een kind boos is, maar dat dit eigenlijk komt door spanningen tussen de ouders. De systeemtherapeut helpt om samen beter met elkaar om te gaan en problemen op te lossen. Vaak vinden de gesprekken dus niet alleen individueel, maar juist samen plaats, bijvoorbeeld als gezinstherapie of relatietherapie.
Hoe ziet de opleiding systeemtherapeut eruit
De opleiding tot systeemtherapeut kun je volgen als aanvullende specialisatie na een andere hbo- of universitaire studie, zoals psychologie, orthopedagogiek of maatschappelijk werk. Vaak is het een opleiding die je volgt naast je werk. De opleiding systeemtherapie bestaat uit meerdere onderdelen. Allereerst volg je een technisch theoretische hoofdcursus (TTC), waarin je leert over de theorie achter systeemtherapie en oefent met verschillende methodes. Deze cursus bestaat uit ongeveer 130 tot 210 uur les. Het is dus een flinke investering in tijd en energie. Daarna kies je vaak nog extra cursussen die bij jouw vakgebied passen. Tijdens je opleiding loop je stage, krijg je supervisie en doe je aan leertherapie. Dat laatste betekent dat je ook zelf sessies volgt als deelnemer, om te kunnen leren van een ervaren systeemtherapeut. Je rondt de opleiding af met praktijkopdrachten, verslagen en een eindgesprek.
Toelating en accreditatie
De eisen om te starten met een opleiding tot systeemtherapeut verschillen per aanbieder. Meestal heb je een relevante vooropleiding nodig op hbo- of universitair niveau, zoals klinische psychologie, social work of kinder- en jeugdpsychologie. Daarnaast moet je vaak werken in een functie waarbij je direct contact hebt met cliënten, zodat je het geleerde direct in de praktijk kunt brengen. De opleiding is modulair opgebouwd: je bepaalt dus deels zelf je route en kiest zelf extra thema’s om te verdiepen. Na afronding van alle onderdelen kun je je aanmelden bij de Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie (NVRG). Dat is een kwaliteitsregister voor systeemtherapeuten in Nederland. Alleen met zo’n registratie mag je jezelf officieel systeemtherapeut noemen. Dat is belangrijk als je wilt werken bij een instelling, in een praktijk of als zzp’er.
Kansen na het afronden van de opleiding
Na het afronden van de opleiding kun je aan de slag in de geestelijke gezondheidszorg, bijvoorbeeld bij een GGZ-instelling, jeugdzorg, een relatiepraktijk of een eigen praktijk. Je begeleidt dan gezinnen of koppels met kleinere of grotere problemen en helpt relaties te verbeteren. Systeemtherapeuten werken vaak samen met andere professionals, zoals psychologen, psychiaters of jeugdhulpverleners. Veel mensen combineren systeemtherapie met een ander beroep, zoals gezinscoach, maatschappelijk werker of behandelaar. Doordat relaties tussen mensen overal een rol spelen, zijn systeemtherapeuten breed inzetbaar. De meeste werkgevers in de sector vragen om een erkende registratie als systeemtherapeut, bijvoorbeeld bij de NVRG.
Veelgestelde vragen over opleiding systeemtherapeut
- Hoe lang duurt de opleiding tot systeemtherapeut?
De opleiding systeemtherapeut duurt meestal twee tot vier jaar. Dit hangt af van hoe snel je alle onderdelen volgt en afrondt, en hoe je de opleiding combineert met werk of andere verplichtingen.
- Wat kost een opleiding tot systeemtherapeut?
De kosten verschillen per opleidingsinstituut. Gemiddeld betaal je enkele duizenden euro’s voor alle modules samen. Soms kun je een deel vergoed krijgen via je werkgever of een scholingsbudget.
- Heb ik altijd een vooropleiding nodig voor systeemtherapie?
Voor de meeste opleidingen heb je een hbo- of wo-diploma nodig in een relevante richting, zoals psychologie of maatschappelijk werk. Daarnaast moet je vaak al werkervaring hebben in het begeleiden van mensen.
- Kan ik de opleiding systeemtherapie volgen naast mijn baan?
De opleiding tot systeemtherapeut is juist bedoeld om te combineren met je werk. Veel lessen zijn in de avond of op vaste dagen, zodat je praktijk en theorie goed kunt afwisselen.
- Is registratie bij de NVRG verplicht?
De registratie bij de NVRG is nodig als je jezelf officieel systeemtherapeut wilt noemen en erkend wilt werken binnen de geestelijke gezondheidszorg of een andere instelling.
