Een neuroloog is een arts die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van het zenuwstelsel. Dat betekent: de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen door het hele lichaam. Je kunt bij een neuroloog terechtkomen met klachten als hoofdpijn, tintelingen, spierkracht die afneemt of een mogelijke beroerte.
Wat doet een neuroloog precies?
De neuroloog onderzoekt hoe goed je hersenen, ruggenmerg en zenuwen werken. Dat begint vrijwel altijd met een gesprek: de arts vraagt naar je klachten, wanneer ze begonnen, hoe ze zich ontwikkelen en of je bepaalde ziekten in de familie hebt. Dit heet de anamnese en is een belangrijk eerste stap, want veel neurologische klachten geven je al veel informatie als je ze goed beschrijft.
Daarna volgt bijna altijd een lichamelijk onderzoek. Met dit onderzoek test de neuroloog de meeste functies van de hersenen en zenuwen. Denk aan het controleren van je reflexen (het bekende kniereflexhamertje), het testen van je spierkracht, het beoordelen van je evenwicht en coördinatie, en het nagaan of je gevoel in handen en voeten normaal is. Ook je ogen, gehoor en spraak worden beoordeeld, omdat die rechtstreeks gekoppeld zijn aan het zenuwstelsel.
Welke onderzoeken kan een neuroloog inzetten?
Naast het lichamelijk onderzoek heeft een neuroloog een aantal aanvullende onderzoeken tot zijn beschikking. De keuze hangt af van wat de arts vermoedt op basis van het gesprek en het eerste onderzoek.
- MRI of CT-scan: Beeldvorming van de hersenen of het ruggenmerg. Hiermee zijn bijvoorbeeld tumoren, infarcten of ontstekingen zichtbaar.
- EEG (elektro-encefalogram): Meet de elektrische activiteit van de hersenen. Wordt veel gebruikt bij vermoeden van epilepsie.
- EMG (elektromyografie): Onderzoekt hoe goed zenuwen en spieren samenwerken. Nuttig bij klachten als tintelingen, gevoelloosheid of spierzwakte.
- Lumbaalpunctie: Een punctie in de onderrug om hersenvocht af te nemen. Wordt ingezet bij vermoeden van infecties zoals hersenvliesontsteking of bepaalde auto-immuunziekten.
- Bloedonderzoek: Om andere oorzaken van klachten uit te sluiten of te bevestigen, bijvoorbeeld schildklierproblemen of vitaminetekorten die neurologische klachten geven.
Voor welke aandoeningen ga je naar een neuroloog?
Het werkgebied van een neuroloog is breed. Veelvoorkomende aandoeningen waarbij je bij een neuroloog terechtkomt zijn:
- Migraine en andere vormen van ernstige of terugkerende hoofdpijn
- Beroerte (CVA) en TIA (een korte voorbijgaande aanval)
- Epilepsie
- Multiple sclerose (MS)
- De ziekte van Parkinson
- Dementie en geheugenklachten
- Hernia of andere problemen met zenuwen in de wervelkolom
- Spierziekten zoals ALS
- Duizeligheid die te maken heeft met het zenuwstelsel
Je huisarts verwijst je door naar een neuroloog als hij denkt dat de klachten een neurologische oorzaak hebben. Je kunt niet zomaar zelf een afspraak maken, tenzij je al een verwijzing op zak hebt.
Wat is het verschil tussen een neuroloog en een neurochirurg?
Dit is een veelgestelde vraag. Een neuroloog stelt diagnoses en behandelt neurologische aandoeningen met medicijnen, therapieën en begeleiding, maar voert geen operaties uit. Een neurochirurg is een chirurg die operaties aan de hersenen, het ruggenmerg of de zenuwen uitvoert. Als een operatie nodig is, verwijst de neuroloog je door naar een neurochirurg. De twee specialisten werken regelmatig samen, maar hun taken zijn duidelijk gescheiden.
Hoe verloopt een consult bij de neuroloog?
Een eerste afspraak bij de neuroloog duurt gemiddeld zo’n 30 tot 45 minuten. Je begint met het gesprek over je klachten, gevolgd door het lichamelijk onderzoek. Daarna bespreekt de neuroloog wat hij heeft gevonden en of aanvullend onderzoek nodig is. Soms is er al tijdens het eerste consult een duidelijke diagnose; vaker volgt er een vervolgafspraak nadat de uitslagen van een MRI of EEG binnen zijn.
Het is slim om je consult goed voor te bereiden. Schrijf van tevoren op: wanneer de klachten begonnen, hoe vaak ze optreden, wat ze erger of beter maakt, en welke medicijnen je gebruikt. Hoe concreter je dit beschrijft, hoe gerichter de neuroloog kan werken.
Een neuroloog speelt een centrale rol als de klachten uit het zenuwstelsel komen en een huisarts er niet uitkomt. Van een eenmalig onderzoek bij tintelingen tot langdurige begeleiding bij Parkinson of MS: het werk van een neuroloog loopt sterk uiteen, maar staat altijd in het teken van het begrijpen en behandelen van het zenuwstelsel.
