Een persfotograaf op de motor combineert twee veeleisende disciplines: snel en wendbaar rijden én professioneel beeldmateriaal maken op het juiste moment. Deze combinatie maakt het mogelijk om als eerste ter plaatse te zijn bij ongelukken, demonstraties of sportwedstrijden, en meteen beelden te maken die het nieuws halen. Dankzij de motor vermijd je verkeersopstoppingen en bereik je locaties waar auto’s niet toegelaten zijn. Wie deze unieke job wil uitoefenen, moet zich goed voorbereiden. En dat begint met het juiste motorrijbewijs.
Motorrijbewijs behalen
Om op een motor de baan op te mogen, is een motorrijbewijs verplicht. In Nederland zijn er drie categorieën: A1, A2 en A. Wellicht zul je opteren voor een A-rijbewijs waarmee je op zware motoren mag rijden. Dit rijbewijs behaal je via een opleiding die bestaat uit een theorie-examen en twee praktijkexamens: voertuigbeheersing (AVB) en verkeersdeelname (AVD). Voor A2 moet je minstens 20 jaar zijn, voor A minimaal 24 jaar. Een goede voorbereiding op het theorie-examen is in ieder geval essentieel. Oefenen kan online, bijvoorbeeld via de website Theorie.nl. Hier kun je motor theorie oefenen met realistische voorbeelden en kun je proefexamens maken. Het voordeel is dat de oefenvragen en proefexamens aansluiten bij de officiële CBR-stijl. In veel gevallen maken rijscholen een koppeling tussen de theorie en de praktijk, zodat je sneller inzicht krijgt in risicoherkenning en verkeersgedrag. Vergeet niet: dit zijn vaardigheden die ook als persfotograaf cruciaal zijn.
Expert in fotografie
Hoewel je dit beroep ook zonder fotografiediploma mag uitoefenen, vergroot een opleiding fotografie wel de kansen op de arbeidsmarkt. Je leert er werken met professionele camera’s, compositie en lichtinval. Je krijgt vaak ook een opleiding in ethiek, wat niet onbelangrijk is. Een dergelijke opleiding kun je volgen in avondonderwijs. Er zijn ook hogescholen die bacheloropleidingen in audiovisuele kunsten aanbieden. Een alternatief is het volgen van een opleiding journalistiek met fotovakken. Tijdens deze opleiding leer je omgaan met stressvolle omstandigheden en ontdek je tegelijkertijd hoe je beeldmateriaal snel kunt bewerken en verzenden.
Het verkeer beheersen
Een motorijbewijs bezitten, is slechts het begin. Voor een persfotograaf die dagelijks deelneemt aan intensief verkeer, vaak onder tijdsdruk, is gevorderde rijvaardigheid minstens zo belangrijk. Hierin zit ook al voor een groot deel het belang van de rijopleiding verscholen. Tijdens de rijopleiding leer je namelijk niet alleen de basis van voertuigbeheersing, maar ook hoe je defensief rijdt, risico’s inschat en anticipeert op onvoorspelbare situaties. Zeker bij verkeersongelukken, waar brandweerwagens, ziekenwagens en politievoertuigen tegelijk aanwezig zijn, is het van levensbelang om snel én veilig te manoeuvreren.
Het is dan ook een goed idee om extra rijvaardigheidstrainingen te overwegen. Ook het SWOV erkent het belang van verantwoord rijgedrag en stimuleert nascholing op het gebied van verkeersinzicht en remtechniek. Door regelmatig bij te scholen en kritisch te blijven over het eigen kunnen, vergroot je de veiligheid én je professionaliteit als journalist in het verkeer. Onthoud: jouw rijgedrag zal bepalen of je op tijd én zonder brokken beelden kunt maken die er écht toe doen.
Geschikte (motor)uitrusting
Een persfotograaf werkt veelal op freelancebasis. Dit wil zeggen dat je zelf je materiaal dient aan te schaffen. Je hebt dus niet alleen een motor en een camera nodig, maar ook uitrusting die aangepast is aan de omstandigheden waarin wordt gewerkt. Denk hierbij aan onder meer:
- Spiegelreflex- of systeemcamera met zoomlens
- Actioncamera of bodycam
- Stevige en waterbestendige motortas
- Communicatiesysteem in helm
- Snelle laptop of tablet
- Fotobewerkingssoftware
Naast professionele uitrusting voor je camera en laptop is ook de verplichte motorkledij van belang. Als motorrijder ben je wettelijk verplicht om een goedgekeurde helm te dragen. Het is sterk aan te raden om beschermende kleding te dragen, zoals handschoenen, een motorjas, een lange broek en stevige laarzen. Wat al dan niet verplicht is op de motor, moet je overigens ook weten voor het theoretisch motorrijbewijs. Dit is nogmaals het bewijs dat een goede voorbereiding op het theorie-examen alleen maar nuttig is!
Belang van ervaring en een breed netwerk
Beginnende persfotografen starten zoals eerder gesteld vaak als freelancer. Het werk wordt vervolgens aangeboden via nieuwsdiensten, lokale redacties of fotoagentschappen. Je bouwt je portfolio uit door relevante gebeurtenissen te verslaan: ongevallen, branden, sportwedstrijden of openbare evenementen. Het is daarbij essentieel om een goede reputatie op te bouwen.
Voorbeelden van werkplekken en opdrachtgevers:
| Opdrachtgever | Type opdracht |
| Regionale nieuwsredactie | Verslaggeving van verkeersongelukken |
| Politieke blog of vakblad | Fotomateriaal van demonstraties |
| Sportvereniging of -club | Fotoreeksen van wedstrijden of events |
| Ngo | Reportages in risicogebieden |
Wie als motorpersfotograaf regelmatig opdrachten uitvoert, doet er bovendien goed aan om zich aan te sluiten bij een beroepsorganisatie, zoals de NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten) en DuPho (Dutch Photographers). Zij bieden ondersteuning en verschaffen toegang tot netwerkmomenten. Tot slot bestaan er gespecialiseerde cursussen die je kunt volgen, bijvoorbeeld met betrekking tot veiligheid in risicogebieden of over het werken met drones.
