Een brandwacht bewaakt de brandveiligheid op een locatie, met als kerntaken: EHBO toepassen, een beginnende brand bestrijden, een gebouw ontruimen en brandpreventiecontroles uitvoeren. Het gaat dus om een combinatie van preventief werk en directe actie als er toch iets misgaat.
De concrete taken van een brandwacht
Een brandwacht is tijdens een evenement, bouwproject of werkzaamheden in een gebouw de persoon die continu let op brandrisico’s. Dat begint al vóór het werk start: hij loopt de locatie na op gevaarlijke situaties, controleert of blusmiddelen aanwezig en bereikbaar zijn, en bekijkt of vluchtwegen vrij zijn. Dit noem je een brandpreventiecontrole.
Tijdens de werkzaamheden houdt de brandwacht actief toezicht. Denk aan het bewaken van hete werken zoals lassen, slijpen of snijbranden, waarbij vonken makkelijk brand veroorzaken. De brandwacht staat dan letterlijk naast de werknemer om direct in te grijpen als er iets misgaat.
Wat doet een brandwacht als er brand uitbreekt?
Bij een beginnende brand grijpt de brandwacht meteen in. Hij gebruikt een brandblusser of een andere beschikbare blusvoorziening om het vuur in een vroeg stadium te doven, voordat het zich verspreidt. Dat is het sleutelmoment: een kleine brand die binnen een minuut geblust wordt, voorkomt vaak grote schade en gevaar.
Loopt de situatie toch uit de hand, dan schakelt de brandwacht over op ontruiming. Hij zorgt ervoor dat iedereen de locatie veilig verlaat via de juiste vluchtwegen, geeft duidelijke aanwijzingen en controleert of er niemand achterblijft. Tegelijkertijd waarschuwt hij de brandweer en andere hulpdiensten.
EHBO als onderdeel van het werk
Een brandwacht kan ook eerste hulp verlenen. Als iemand gewond raakt door een brand, rook inademing of een andere calamiteit, is de brandwacht vaak de eerste die bijspringt. Denk aan het koelen van brandwonden, het begeleiden van iemand in shocktoestand of het vrijhouden van de luchtwegen. Daarvoor heeft een brandwacht een EHBO-opleiding gevolgd.
Wat een brandwacht niet is
Een brandwacht is geen vervanging van de officiële brandweer. Hij is opgeleid voor de eerste respons, niet voor grote of complexe branden. Zodra een brand buiten zijn beheersbare omvang groeit, is zijn taak het alarmeren van de brandweer en het zorgen voor een veilige omgeving rondom het pand, niet het zelf blussen van een uitslaande brand.
Ook is een brandwacht geen beveiliger in de klassieke zin. Zijn focus ligt volledig op brandveiligheid, niet op toegangscontrole of diefstalpreventie.
Kortom: een brandwacht combineert preventie, toezicht, directe brandbestrijding, ontruiming en eerste hulp in één rol. Hij is aanwezig precies op de momenten en plekken waar brandrisico’s groter zijn dan normaal, en zorgt dat er altijd iemand is die weet wat te doen als het misgaat.
