Een audicien is een specialist in het menselijk gehoor en hoortoestellen. Hij of zij onderzoekt je gehoor, stelt vast wat het probleem is, adviseert over de juiste hooroplossing en past hoortoestellen op maat aan. Dat is de kern van het vak, maar in de praktijk doet een audicien meer dan je misschien verwacht.
Wat doet een audicien precies?
De audicien combineert twee werelden: medische kennis over het gehoor en technische kennis over hoorapparatuur. Bij een bezoek aan de audicien doorloop je meestal een vaste volgorde. Eerst is er een intake, waarbij de audicien vraagt naar je klachten en leefgewoonten. Hoor je slecht in drukke omgevingen? Mis je hoge tonen? Die informatie is bepalend voor het vervolgtraject.
Daarna voert de audicien een gehoortest (audiometrie) uit. Met een audiogram wordt in kaart gebracht bij welke frequenties en volumes je moeite hebt met horen. Op basis van die meting en je persoonlijke situatie geeft de audicien advies over de beste oplossing. Dat hoeft niet altijd een hoortoestel te zijn; soms is doorverwijzing naar een KNO-arts de juiste stap.
Als een hoortoestel wél passend is, regelt de audicien de aanpassing. Dat betekent: het juiste type kiezen, het toestel instellen op jouw gehoorverlies, en soms een maatvormstukje (oorstukje) laten maken. Na de aanpassing volgen controlebezoeken waarbij de instelling wordt bijgesteld totdat het toestel echt goed zit.
Taken van een audicien op een rij
- Gehooronderzoek uitvoeren met een audiometer
- Het gehoorverlies interpreteren en uitleggen
- Adviseren over hoortoestellen en andere hooroplossingen
- Hoortoestellen aanmeten, instellen en fijnafstellen
- Maatvormstukjes aanvragen bij een laboratorium
- Nazorg bieden: batterijen, reiniging, onderhoud en herstellingen
- Doorverwijzen naar een KNO-arts of audioloog bij complexe problemen
Verschil tussen een audicien, audioloog en KNO-arts
Deze drie begrippen worden vaak door elkaar gehaald. Een KNO-arts is een medisch specialist die de oorzaak van gehoorproblemen behandelt, bijvoorbeeld bij infecties, trommelvliesschade of oorsuizen. Een audioloog werkt meestal in een ziekenhuis of audiologisch centrum en doet uitgebreider diagnostisch onderzoek, ook bij complexere gevallen zoals gehoorproblemen bij kinderen of meervoudige beperkingen. De audicien werkt zelfstandig of in een hoorwinkel en richt zich op de praktische aanpassing van hoortoestellen voor mensen met een vastgesteld gehoorverlies. In de praktijk verwijzen deze specialisten regelmatig naar elkaar door.
Opleiding: hoe wordt je audicien?
In Nederland kun je audicien worden via een mbo-opleiding op niveau 4, de opleiding Audicien. Die duurt doorgaans vier jaar en combineert theorie over het gehoor, anatomie en hoortoesteltechniek met praktijkstages. Na afronding mag je zelfstandig gehooronderzoek uitvoeren en hoortoestellen aanpassen. Sommige audiciens volgen aanvullend een hbo-opleiding of specialisatie, bijvoorbeeld in gehoorrevalidatie.
Wanneer ga je naar een audicien?
De meeste mensen stappen pas naar een audicien als het gehoorverlies al een tijdje speelt. Dat is begrijpelijk, maar gemiddeld wachten mensen zo’n zeven jaar voordat ze hulp zoeken. Dat is zonde, want vroeg ingrijpen maakt gewenning aan een hoortoestel makkelijker en voorkomt dat je hersenen het afluisteren van bepaalde klanken verleren.
Je kunt zonder verwijzing van een huisarts naar een audicien. Ga in ieder geval als je merkt dat je anderen regelmatig vraagt om herhaling, de televisie steeds harder zet, of moeite hebt met gesprekken in groepen. Ook bij oorsuizen (tinnitus) kan een audicien beoordelen of een hooroplossing helpt, al is doorverwijzing soms verstandiger.
Een audicien is dus geen eenvoudige verkoopmedewerker van hoortoestellen, maar een vakspecialist die het gehele traject van onderzoek tot nazorg begeleidt. Als je twijfelt over je gehoor, is een vrijblijvend gehooronderzoek bij een audicien vaak de logische eerste stap.
