Een bedrijfsarts begeleidt je bij ziekte of gezondheidsklachten die je werk beïnvloeden. Concreet: hij of zij beoordeelt wat je nog kunt doen, adviseert jou én je werkgever over re-integratie, en helpt voorkomen dat klachten erger worden. De bedrijfsarts werkt niet voor jou en niet voor je werkgever, maar is onafhankelijk arts met een eigen professionele verantwoordelijkheid.
Veel mensen verwarren de bedrijfsarts met een vertrouwenspersoon of een verlengstuk van de werkgever. Dat klopt niet. De bedrijfsarts heeft een medisch beroepsgeheim, mag lang niet alles doorvertellen, en is verplicht om jou eerlijk en volledig te informeren over zijn bevindingen.
De kerntaken van een bedrijfsarts
De bedrijfsarts heeft een aantal vaste taken. De belangrijkste is het beoordelen van je belastbaarheid: wat kun je fysiek en mentaal aan, en wat niet? Op basis daarvan stelt hij een advies op over werkhervattting of aangepast werk. Dat advies gaat naar je werkgever, maar bevat geen medische diagnose. De werkgever hoort alleen wat je wel of niet kunt doen, niet waarom.
Daarnaast begeleidt de bedrijfsarts je tijdens langdurig ziekteverzuim. Dat is ook wettelijk verplicht. Bij ziekte langer dan zes weken is de werkgever in Nederland verplicht de bedrijfsarts in te schakelen als dat nog niet is gebeurd. De bedrijfsarts stelt dan een probleemanalyse op, die de basis vormt voor het plan van aanpak dat jij en je werkgever samen maken.
Een derde taak is preventie. De bedrijfsarts adviseert werkgevers over arbeidsomstandigheden, werkdruk en gezondheidsrisico’s op de werkvloer, zodat uitval zoveel mogelijk wordt voorkomen.
Wanneer neemt de bedrijfsarts contact met jou op?
In de meeste gevallen word je uitgenodigd door de bedrijfsarts als je een aantal weken ziek bent. De werkgever meldt je ziek bij de arbodienst, waarna de bedrijfsarts contact opneemt voor een spreekuurafspraak. Je mag ook zelf een afspraak aanvragen via het open spreekuur, ook als je nog niet ziek bent maar klachten merkt die je werk raken. Dat recht is wettelijk vastgelegd en je hebt daarvoor geen toestemming van je werkgever nodig.
Sommige werkgevers werken met een vaste arbodienst, andere hebben een eigen bedrijfsarts in dienst. In beide gevallen gelden dezelfde regels en rechten voor jou als werknemer.
Wat mag de bedrijfsarts wel en niet doorvertellen?
Dit is het punt waar veel werknemers onzeker over zijn. De bedrijfsarts heeft medisch beroepsgeheim. Dat betekent dat hij je diagnose, je medicijngebruik of je medische voorgeschiedenis niet mag delen met je werkgever, zonder jouw toestemming. Wat hij wél mag doorgeven, is functionele informatie: wat je kunt en niet kunt in je werk. Denk aan “kan maximaal twee uur per dag achter een beeldscherm zitten” of “is tijdelijk niet inzetbaar voor nachtdiensten”.
Als je het niet eens bent met het oordeel van de bedrijfsarts, heb je recht op een second opinion bij een andere, onafhankelijke bedrijfsarts. Je werkgever moet die mogelijkheid actief aan je aanbieden en mag de kosten daarvoor niet op jou verhalen.
Verschil tussen bedrijfsarts en huisarts
De huisarts behandelt je ziekte en is primair gericht op jouw gezondheid. De bedrijfsarts behandelt niet, maar beoordeelt hoe je klachten zich verhouden tot je werk. De twee werken bij voorkeur samen, maar zijn gescheiden rollen. Je huisarts stuurt je diagnose niet automatisch naar de bedrijfsarts. Dat gebeurt alleen als jij daar toestemming voor geeft.
De bedrijfsarts kan je doorverwijzen naar een specialist, een psycholoog of een andere zorgverlener als hij denkt dat dat helpt bij je herstel. Hij of zij kan ook advies geven over werkplekaanpassingen, een aangepast takenpakket of een gefaseerde terugkeer naar werk.
Wat kun je zelf verwachten van een gesprek met de bedrijfsarts?
Een gesprek bij de bedrijfsarts duurt meestal tussen de twintig en veertig minuten. De arts stelt vragen over je klachten, je werksituatie en wat je zelf denkt dat je nodig hebt om te herstellen of terug te keren. Het is geen verhoor en je bent niet verplicht om medische details te delen die je liever voor je houdt. Het gesprek is vertrouwelijk.
Na het gesprek ontvang je zelf ook altijd een kopie van het advies dat naar je werkgever gaat. Zo weet je precies wat er is doorgegeven. Ben je het er niet mee eens, dan kun je bezwaar maken of, zoals eerder gezegd, een second opinion aanvragen.
Wat doet een bedrijfsarts bij langdurig verzuim?
Bij langdurig ziekteverzuim speelt de bedrijfsarts een centrale rol in de zogenoemde Wet verbetering poortwachter. Die wet verplicht werkgever en werknemer om actief te werken aan herstel en re-integratie. De bedrijfsarts levert de probleemanalyse op uiterlijk zes weken na de eerste ziektedag. Daarin staat wat de belemmering is voor werkhervatting en wat er nodig is om te herstellen.
Op basis van die analyse maken jij en je werkgever samen een plan van aanpak. De bedrijfsarts evalueert regelmatig of het plan nog klopt en past het advies aan als je situatie verandert. Als na twee jaar ziekte wordt gekeken of je in aanmerking komt voor een WIA-uitkering, speelt de informatie uit het re-integratiedossier een grote rol. Een goede begeleiding door de bedrijfsarts is dan ook in jouw belang.
De bedrijfsarts is dus geen controleur en ook geen pleitbezorger van je werkgever. Het is een arts met een eigen wettelijke rol: jou en je werkgever eerlijk informeren over wat medisch gezien mogelijk en verstandig is. Weet je niet wat je rechten zijn in een specifieke situatie, dan kun je ook terecht bij je vakbond of een juridisch loket.
