Een opticien helpt je bij het kiezen, aanmeten en aanpassen van brillen en contactlenzen. Dat is de kern van het beroep. De opticien is de professional achter de toonbank in een brillenzaak of optiek, maar er zit meer achter dan alleen verkopen. Van een oogmeting tot het slijpen van glazen: een opticien heeft een brede vakkennis.
Wat doet een opticien precies?
De opticien voert oogmetingen uit om te bepalen welke sterkte je nodig hebt. Dat gaat met apparatuur zoals een autorefractometer (een apparaat dat automatisch een globale sterkte berekent) en aanvullende testen waarbij je letters of symbolen leest. Op basis van die meting adviseert de opticien welke glazen of lenzen bij jou passen.
Naast meten past een opticien ook brillen aan. Dat klinkt eenvoudig, maar het is vakwerk. Een slecht zittende bril geeft klachten zoals hoofdpijn of oogvermoeidheid. De opticien buigt het montuur zo dat het precies op jouw gezicht past, de glazen op de juiste hoogte voor je ogen zitten en de bril comfortabel draagt.
Concreet zijn dit de voornaamste taken van een opticien:
- Oogmetingen uitvoeren (visustest en refractiemeting)
- Brillen aanmeten en aanpassen
- Contactlenzen aanpassen en uitleg geven over het gebruik
- Glazen slijpen op maat voor een montuur
- Adviseren over monturen, glazen en coatings
- Kleine reparaties uitvoeren aan brillen
Oogmeting bij de opticien: wat kun je verwachten?
Bij een oogmeting bij de opticien wordt jouw gezichtsscherpte bepaald. De opticien test hoe goed je ziet op afstand en dichtbij, en stelt de sterkte van je bril of lenzen vast. Dit heet een refractieonderzoek. De uitkomst is een recept in dioptrie (de eenheid voor brilsterkte).
Wat een opticien niet doet: oogziekten diagnosticeren of behandelen. Dat is voorbehouden aan een oogarts of optometrist. Als de opticien tijdens een meting iets opvalt, zoals een afwijking aan het netvlies of verhoogde oogdruk, verwijst hij je door naar een huisarts of oogarts. Ga dus niet naar een opticien als je plotseling wazig ziet of oogpijn hebt zonder duidelijke oorzaak. Dan is een huisarts de eerste stap.
Het verschil tussen een opticien en een optometrist
Dit is een veelgestelde vraag. Een opticien en een optometrist zijn niet hetzelfde. Een optometrist heeft een hogere opleiding en mag uitgebreidere oogonderzoeken doen, waaronder het beoordelen van de gezondheid van het oog zelf. Een opticien richt zich op de correctie van het zichtvermogen met brillen en lenzen, niet op de medische kant.
In de praktijk werken ze soms samen. Sommige brillenzaken hebben een optometrist in dienst die de medische oogmeting doet, terwijl de opticien zich richt op het advies over en de aanpassing van de bril.
Wanneer ga je naar een opticien?
Je gaat naar een opticien als je vermoedt dat je een bril of contactlenzen nodig hebt, als je huidige sterkte niet meer klopt, of als je bril kapot of krom is. Klachten zoals wazig zien op afstand, moeite met lezen of sneller vermoeid worden bij beeldschermwerk zijn typische signalen om langs te gaan.
Ook als je al lenzen draagt en toe bent aan een nieuwe proefpakket of je lenstype wilt wijzigen, is de opticien de juiste persoon. Hij of zij past de lens aan op de vorm van je oog (de zogenoemde basiscurve) en geeft instructies over reinigen en draagduur.
Opleiding en vakkennis van een opticien
In Nederland volgen opticiens een mbo-opleiding op niveau 4, de opleiding Optiek. Daarin leren ze oogkunde, materiaalkennis, slijptechniek en klantadvies. Na deze opleiding kunnen ze zelfstandig brillen aanmeten en glazen slijpen. Wie meer wil, kan doorleren tot optometrist via een hbo-opleiding.
Voor het aanpassen van contactlenzen is in Nederland een aantekening of aanvullende bevoegdheid nodig. Niet elke opticien mag dit zomaar doen. Controleer bij twijfel of de opticien bevoegd is voor lenspassing.
Een opticien is dus veel meer dan een verkoper van brillen. Hij combineert technisch vakwerk, basiskennis van het oog en persoonlijk advies. Voor de meeste alledaagse zichtproblemen ben je bij een opticien aan het juiste adres. Twijfel je of je klachten verder gaan dan een verkeerde brilsterkte, schakel dan een huisarts of optometrist in.
