De televisie werd uitgevonden in de jaren twintig van de vorige eeuw. De eerste werkende televisiedemonstratie vond plaats in 1926, door de Schotse uitvinder John Logie Baird. Maar wanneer is de televisie uitgevonden zoals wij hem kennen? Dat is iets ingewikkelder dan één datum of één persoon, want meerdere uitvinders werkten tegelijkertijd aan hetzelfde idee.
John Logie Baird: de eerste demonstratie
Op 26 januari 1926 liet John Logie Baird in Londen voor het eerst aan een publiek zien hoe beelden via een elektrisch systeem konden worden verzonden. Hij gebruikte een mechanisch systeem met een draaiende schijf om beelden te scannen en door te sturen. Dit was geen scherp, vloeiend beeld zoals we dat nu kennen, maar een ruwere versie. Toch was het een mijlpaal: voor het eerst werden bewegende beelden draadloos verstuurd.
Het verschil tussen mechanische en elektronische televisie
De vroege televisie van Baird werkte mechanisch. Dat betekent dat er bewegende onderdelen nodig waren om beelden te maken en te versturen. Dit systeem had grote beperkingen: de beeldkwaliteit was laag en het was moeilijk op te schalen.
Rond dezelfde tijd werkten twee andere uitvinders aan een volledig elektronische televisie, zonder bewegende onderdelen. De Amerikaan Philo Farnsworth en de Russisch-Amerikaanse ingenieur Vladimir Zworykin ontwikkelden allebei een systeem op basis van elektronenbuizen. Farnsworth demonstreerde zijn elektronische televisie in 1927. Zworykin werkte voor het grote bedrijf RCA en deed vergelijkbare ontwikkelingen. Tot op de dag van vandaag bestaat er discussie over wie van de twee de moderne televisie als eerste uitvond.
Wanneer kwam de televisie bij de mensen thuis?
De eerste openbare televisieuitzendingen begonnen in de jaren dertig. In 1936 startte de BBC in het Verenigd Koninkrijk met regelmatige uitzendingen. Televisietoestellen waren in die tijd nog erg duur en alleen voor een klein deel van de bevolking bereikbaar.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat snel. In de jaren vijftig groeide het bezit van televisies sterk in Europa en Noord-Amerika. In Nederland begon de Nederlandse televisie in 1951 met proefuitzendingen. Vanaf de jaren zestig stond er in steeds meer huishoudens een tv in de woonkamer.
Van zwart-wit naar kleur
De eerste televisies toonden alleen zwart-witbeelden. Kleurtelevisie bestond al langer in theorie, maar duurde lang voordat het betaalbaar en beschikbaar was. In de Verenigde Staten begonnen regelmatige kleurenuitzendingen in de jaren vijftig. In Nederland kwamen kleurenuitzendingen pas goed op gang in 1967.
De overgang van zwart-wit naar kleur was een grote stap. Mensen moesten een nieuw toestel kopen, en omroepen moesten hun studio’s aanpassen. Het duurde daarna nog jaren voordat kleurentelevisie echt gewoon was in alle huishoudens.
De ontwikkeling van het televisietoestel door de jaren heen
Na de introductie van kleur bleef de televisie zich ontwikkelen. Hieronder een overzicht van de belangrijkste stappen:
- 1926: eerste openbare demonstratie van mechanische televisie door John Logie Baird
- 1927: eerste elektronische televisiedemonstratie door Philo Farnsworth
- 1936: regelmatige tv-uitzendingen door de BBC in het Verenigd Koninkrijk
- 1951: eerste proefuitzendingen van de Nederlandse televisie
- Jaren zestig: kleurentelevisie wordt beschikbaar in Europa
- Jaren tachtig en negentig: opkomst van de afstandsbediening, teletekst en videorecorder
- Jaren 2000: introductie van flatscreens en hd-televisie
- Jaren 2010: smart-tv’s met internettoegang worden standaard
Televisie vandaag de dag
De televisie van nu lijkt nauwelijks meer op het toestel dat Baird in 1926 demonstreerde. Moderne tv’s zijn dun, plat en verbonden met het internet. Je kunt via streamingdiensten kijken wat je wilt, wanneer je wilt. Sommige mensen kijken niet meer op een televisietoestel, maar op een tablet of computer.
Toch is het idee hetzelfde gebleven: beelden en geluid op afstand ontvangen en bekijken. Dat begon bijna honderd jaar geleden met een schommelende zwart-witafbeelding op een klein schermpje in Londen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de televisie uitgevonden?
De televisie werd voor het eerst gedemonstreerd op 26 januari 1926 door John Logie Baird. Hij liet in Londen zien hoe bewegende beelden via een elektrisch systeem konden worden verstuurd. De volledig elektronische televisie volgde kort daarna, rond 1927.
Wie heeft de televisie uitgevonden?
Meerdere uitvinders werkten tegelijkertijd aan de televisie. John Logie Baird deed de eerste publieke demonstratie in 1926. Philo Farnsworth en Vladimir Zworykin ontwikkelden allebei een elektronische versie. Over wie van hen de moderne televisie als eerste uitvond, bestaat nog altijd discussie.
Wanneer begon de televisie in Nederland?
De Nederlandse televisie begon in 1951 met proefuitzendingen. In de jaren daarna groeiden het bereik en het aantal kijkers snel. Kleurenuitzendingen kwamen in Nederland pas goed op gang in 1967.
Wat is het verschil tussen mechanische en elektronische televisie?
Een mechanische televisie gebruikt bewegende onderdelen, zoals een draaiende schijf, om beelden te scannen. Een elektronische televisie werkt met elektronenbuizen en heeft geen bewegende onderdelen. De elektronische versie gaf betere beeldkwaliteit en werd uiteindelijk de standaard.
