Een casemanager dementie is een vaste, onafhankelijke begeleider die mensen met dementie en hun naasten helpt bij alles wat komt kijken na de diagnose. Denk aan praktische zorg regelen, vragen beantwoorden, de weg wijzen in het zorgsysteem en emotionele ondersteuning bieden. De casemanager is het vaste aanspreekpunt gedurende het hele ziekteproces, van de vroege fase tot aan de zwaarste zorg.
Voor veel gezinnen is dementie overweldigend. Er komen opeens veel instanties, beslissingen en zorgen op je af. Precies daarvoor bestaat de casemanager: één persoon die het overzicht bewaart en met je meedenkt.
De kerntaken van een casemanager dementie
Een casemanager dementie voert een breed pakket aan taken uit. Die taken zijn gericht op zowel de persoon met dementie als de mantelzorger of andere naasten.
- Begeleiding en coaching van naasten: de casemanager legt uit wat dementie inhoudt, hoe de ziekte verloopt en wat je als mantelzorger kunt verwachten.
- Coördinatie van zorg: de casemanager regelt en stemt af tussen verschillende zorgverleners, zoals de huisarts, thuiszorg, dagbesteding en het geheugencentrum.
- Signalering: door regelmatig contact houdt de casemanager in de gaten of de situatie thuis nog houdbaar is en of de zorg nog past bij de actuele toestand.
- Praktische hulp: helpen bij het aanvragen van voorzieningen, zoals een Wmo-indicatie, dagopvang of respijtzorg voor de mantelzorger.
- Emotionele ondersteuning: een luisterend oor bieden aan zowel de persoon met dementie als diens omgeving.
- Adviseren over opname: als thuiswonen niet langer verantwoord is, helpt de casemanager bij de keuze voor en aanvraag van een verpleeghuisplek.
Voor wie is de casemanager beschikbaar?
Iedereen met een (vermoeden van) dementie heeft recht op een casemanager. De huisarts of het geheugencentrum verwijst je meestal door na of rondom de diagnose. Het is verstandig om dit snel aan te vragen, want juist in de vroege fase kun je al veel voorbereiden en beslissingen nemen terwijl de persoon met dementie daar nog zelf een stem in heeft.
De casemanager werkt niet alleen voor de persoon met dementie, maar uitdrukkelijk ook voor de mantelzorger. Overbelasting van de mantelzorger is een van de grootste risico’s bij dementie thuis. De casemanager signaleert dat tijdig en zoekt oplossingen.
Wie is de casemanager precies?
Een casemanager dementie is doorgaans een verpleegkundige of verpleegkundig specialist met extra opleiding in dementiezorg. Soms heeft diegene een achtergrond als maatschappelijk werker of physician assistant. De casemanager werkt bij een thuiszorgorganisatie, een zorggroep of soms rechtstreeks vanuit het geheugencentrum. Belangrijk is dat de casemanager onafhankelijk opereert: het belang van de cliënt staat voorop, niet het belang van een zorgaanbieder.
Hoe vaak heeft de casemanager contact?
De contactfrequentie hangt af van de fase van de ziekte en de thuissituatie. In het begin volstaat vaak één bezoek per maand of zelfs per kwartaal. In een zware fase of bij een crisissituatie kan dat oplopen tot wekelijks contact. De casemanager bezoekt het gezin thuis, maar belt ook tussendoor en is bereikbaar voor vragen. Dat laagdrempelige contact is precies wat het verschil maakt ten opzichte van een eenmalig consult bij een specialist.
Wat kost een casemanager dementie?
De casemanager dementie valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Dat betekent dat je er geen extra rekening voor krijgt: de kosten worden vergoed via je zorgverzekering. Wel geldt het eigen risico. Je hebt een verwijzing nodig van de huisarts of specialist om aanspraak te maken op deze vergoeding. Vraag bij twijfel na bij je zorgverzekeraar of de specifieke aanbieder gecontracteerd is.
Wat doet een casemanager dementie níet?
Het is goed om ook te weten waar de grenzen liggen. Een casemanager verleent zelf geen persoonlijke verzorging of verpleging thuis. Dat is het werk van de thuiszorg. De casemanager regelt en coördineert, maar douchet of verbindt niet zelf. Ook is de casemanager geen psycholoog of psychiater. Bij complexe psychische problemen naast de dementie verwijst de casemanager door naar de juiste specialist.
Een casemanager is ook geen juridisch adviseur. Voor vragen over wilsbekwaamheid, volmacht of erfrecht verwijs je beter door naar een notaris of juridisch loket.
Heb je na de diagnose nog geen casemanager, vraag dan actief aan je huisarts om een verwijzing. Veel gezinnen weten niet dat ze er recht op hebben of wachten te lang. Hoe eerder de casemanager erbij is, hoe beter de zorg afgestemd kan worden op wat écht nodig is.
