Een mondhygiënist richt zich op het voorkomen en behandelen van tandvleesaandoeningen en gaatjes. Waar een tandarts vooral ingrijpt als er al iets mis is, werkt de mondhygiënist juist preventief: problemen vroeg opsporen en voorkomen dat ze erger worden. Dat klinkt simpel, maar de taken zijn behoorlijk breed.
Wat doet een mondhygiënist tijdens een behandeling?
Bij een bezoek aan de mondhygiënist wordt je mond grondig onderzocht. De mondhygiënist kijkt naar de toestand van je tandvlees, meet de tandvleeszakjes (de ruimte tussen tand en tandvlees) en beoordeelt of er sprake is van tandsteen of plaque. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld.
De meest bekende behandeling is het verwijderen van tandsteen, ook wel scaling en root planing genoemd. Tandsteen is verhard tandplak dat je thuis niet meer zelf weg kunt poetsen. De mondhygiënist verwijdert het met speciale instrumenten, zowel boven als onder het tandvlees. Dat laatste heet subgingivale reiniging en is belangrijk bij parodontitis (een diepere tandvleesontsteking).
Naast het schoonmaken geeft de mondhygiënist ook uitleg over je poetstechniek, het gebruik van flosdraad of ragers, en je mondhygiëne in het algemeen. Dat is geen bijzaak: veel tandvleesproblemen ontstaan door een verkeerde of te oppervlakkige poetstechniek.
Welke aandoeningen behandelt een mondhygiënist?
De twee meest voorkomende problemen waar een mondhygiënist zich op richt zijn gingivitis en parodontitis. Gingivitis is een ontsteking van het tandvlees die je herkent aan rood, gezwollen of bloedend tandvlees bij het poetsen. Dit is in een vroeg stadium goed te behandelen met professionele reiniging en betere mondzorg thuis.
Parodontitis gaat een stap verder: daarbij tast de ontsteking ook het kaakbot aan. Dit is een ernstigere aandoening die zonder behandeling kan leiden tot loszittende tanden en kiezen. De mondhygiënist speelt een grote rol in de begeleiding en behandeling van parodontitis, vaak in samenwerking met de tandarts.
Daarnaast kan een mondhygiënist ook:
- Röntgenfoto’s maken en beoordelen
- Gaatjes in een vroeg stadium herkennen en doorverwijzen naar de tandarts
- Fluoridebehandelingen uitvoeren ter bescherming van het glazuur
- Slijtage aan tanden signaleren
- Voorlichting geven over voeding en de invloed ervan op je gebit
Zelfstandig of via doorverwijzing?
Je kunt in Nederland zonder doorverwijzing van een tandarts naar een mondhygiënist gaan. Mondhygiënisten werken zelfstandig en mogen zelfstandig diagnoses stellen binnen hun vakgebied. Ze zijn bevoegd om tandvleesproblemen te diagnosticeren en te behandelen. Alleen voor ingrepen die buiten hun vakgebied vallen, zoals het vullen van gaatjes of het trekken van tanden, verwijzen zij door naar de tandarts.
In de praktijk werkt een mondhygiënist vaak samen met een tandartspraktijk, maar er zijn ook zelfstandige mondhygiënistenpraktijken waar je zonder tandarts als hoofdbehandelaar terechtkunnen.
Hoe vaak moet je naar de mondhygiënist?
Hoe vaak je de mondhygiënist bezoekt, hangt af van je situatie. Mensen met gezond tandvlees gaan doorgaans één of twee keer per jaar. Bij parodontitis of een verhoogd risico op tandvleesproblemen, bijvoorbeeld door diabetes of roken, is vaker terugkomen gebruikelijk, soms elke drie tot vier maanden.
De mondhygiënist bepaalt na de eerste afspraak en het onderzoek hoe vaak vervolgbezoeken nodig zijn. Dat is geen willekeurig advies: het wordt gebaseerd op de diepte van de tandvleeszakjes, de hoeveelheid tandsteen en hoe goed je zelf poetst.
Vergoed of niet?
Vergoeding van de mondhygiënist is afhankelijk van je zorgverzekering. De basisverzekering vergoedt behandelingen bij de mondhygiënist in principe niet voor volwassenen. De meeste aanvullende verzekeringen vergoeden een deel, maar hoeveel verschilt sterk per polis en per verzekeraar. Kinderen tot 18 jaar vallen onder de basisverzekering voor mondzorg, waarbij een mondhygiënist ook onder het gedekte pakket kan vallen.
Het is slim om vóór je eerste afspraak bij je verzekeraar na te vragen wat vergoed wordt en tot welk bedrag per jaar, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Kort samengevat is de mondhygiënist de specialist voor preventieve mondverzorging en tandvleesbehandeling. Je hoeft niet te wachten tot er een probleem is; juist door regelmatig te gaan, voorkom je dat kleine klachten uitgroeien tot grote ingrepen.
