Een installateur installeert, onderhoudt en repareert technische systemen in woningen en gebouwen, zoals verwarmingssystemen, leidingwerk, elektrische installaties of klimaatregeling. Het beroep is breed: de ene installateur legt cv-ketels aan, de andere plaatst warmtepompen of verzorgt de waterleiding. Wat iemand precies doet, hangt sterk af van zijn specialisatie.
De kerntaken van een installateur
De dagelijkse werkzaamheden draaien om drie dingen: installeren, onderhouden en repareren. Bij het installeren legt een installateur nieuwe systemen aan, denk aan een cv-ketel in een nieuwbouwhuis of een warmtepomp als vervanging van een oude gasketel. Onderhoud betekent dat systemen periodiek worden nagekeken, gereinigd en gecontroleerd op werking en veiligheid. Bij storingen of slijtage voert de installateur reparaties uit.
Concreet betekent dit dat een installateur leidingen trekt, apparaten aansluit, systemen afstelt en test of alles naar behoren werkt. Na een installatie controleert hij ook of de veiligheidsvoorschriften worden gevolgd. Bij verwarmingssystemen hoort daarbij bijvoorbeeld het controleren van de gasdruk, de ventilatie en de afvoer van verbrandingsgassen.
Wat doet een installateur per specialisatie?
Het beroep valt uiteen in meerdere richtingen. De meest voorkomende specialisaties zijn:
- Verwarmingsinstallateur: legt cv-systemen, warmtepompen, vloerverwarming en zonneboilers aan. Dit is de installateur die je belt bij een kapotte cv-ketel of als je wilt overstappen op een duurzamere verwarmingsoplossing.
- Loodgieter/sanitair installateur: verzorgt water- en afvoerleidingen, plaatst sanitair zoals toiletten, douches en wastafels, en verhelpt lekkages.
- Elektrotechnisch installateur: legt elektrische bedrading aan, plaatst groepenkastjes, stopcontacten en verlichting, en zorgt voor een veilige elektrische installatie.
- Klimaatinstallateur: installeert en onderhoudt airconditioning, ventilatiesystemen en warmteterugwinningsunits (wtw-units).
- Werktuigbouwkundige installateur: richt zich op industriële installaties en mechanische systemen in grotere gebouwen of fabrieken.
In de praktijk combineren veel installateurs meerdere van deze taken. Zeker bij kleinere bedrijven doet één vakman zowel het leidingwerk als de aansluiting van sanitair.
Waar werkt een installateur?
Een installateur werkt grotendeels op locatie, bij particuliere woningen, in nieuwbouwprojecten, kantoren, scholen of bedrijfspanden. Hij werkt zelfstandig of als onderdeel van een installatiebedrijf. Bij nieuwbouw is de installateur betrokken vanaf de ruwbouwfase, omdat leidingen en buizen al in muren en vloeren worden weggewerkt voordat die dichtgaan.
Naast het uitvoerende werk heeft een installateur vaak ook een adviestaak. Hij beoordeelt welk systeem het beste past bij een situatie, geeft een offerte en legt uit wat de voor- en nadelen van verschillende opties zijn. Bij de overstap van gas naar een warmtepomp, bijvoorbeeld, speelt de installateur een grote rol in de keuze van het type pomp en de bijbehorende aanpassingen aan het radiatorsysteem.
Welke kennis en vaardigheden zijn vereist?
Een installateur heeft technische kennis nodig van de systemen waarmee hij werkt. Voor gasgerelateerde werkzaamheden is een erkend gasinstallateur wettelijk verplicht gecertificeerd te zijn. Denk aan een VCA-certificaat voor veilig werken of een STEK-erkenning voor het werken met koudemiddelen bij klimaatinstallaties. Wie die certificaten niet heeft, mag bepaalde werkzaamheden wettelijk gezien niet uitvoeren.
Naast technische kennis heeft een goede installateur oog voor detail en werkt hij netjes. Lekkende aansluitingen of slecht geïsoleerde leidingen kunnen namelijk leiden tot waterschade, gevaarlijke situaties of hoge energierekeningen. Plannen lezen, maatwerk leveren en goed communiceren met klanten horen er ook bij.
Wanneer schakel je een installateur in?
Je hebt een installateur nodig bij:
- het plaatsen of vervangen van een cv-ketel of warmtepomp
- het aanleggen of vernieuwen van leidingen (water, gas of afvoer)
- het installeren van sanitair of badkamerrenovatie
- problemen met waterdruk, verwarming of ventilatie
- het aanleggen of uitbreiden van een elektrische installatie
- jaarlijks onderhoud aan een cv-ketel of warmtepomp
Sommige klussen kun je als doe-het-zelver oppakken, maar voor alles wat gas, drinkwater of elektriciteit raakt, is het verstandig een gecertificeerde installateur in te schakelen. Niet alleen vanwege de veiligheid, maar ook omdat verzekeraars bij schade kunnen nagaan of het werk door een erkende partij is uitgevoerd.
Een installateur is dus het vaste aanspreekpunt voor alles wat met de technische infrastructuur van een woning of gebouw te maken heeft. Van de eerste aanleg tot het jaarlijkse onderhoudsbezoek: zonder installateur draait letterlijk heel weinig.
